Verzekeringsrecht

Verzekeringsdekking voor hoge faalkosten in de bouw?

De bouw kent een aantal specifieke verzekeringen zoals de CAR-verzekering, de ontwerpverzekering, die onder meerdere benamingen op de markt verschijnt zoals BOV – Bouw en Ontwerp Verzekering – of PI – Professional Indemnity – en de aansprakelijkheidsverzekering. Die laatste wordt ook wel als afzonderlijke rubriek of sectie op de CAR-polis meegenomen.

Hoewel de faalkosten in de bouw hoog zijn en er tal van initiatieven zijn/worden ontplooid om die naar beneden te krijgen, is het bij bouwers niet altijd een vanzelfsprekendheid om na te gaan of er wellicht verzekeringsdekking is voor een calamiteit of een mislukt productieproces, voor daarbij ontstane schade of uitloop van het werk. Soms is daar een aanwijsbare reden voor, bijvoorbeeld als op voorhand duidelijk is dat de schade niet gedekt is of als het eigen risico zo hoog is dat het niet loont om een claim bij verzekeraars in te dienen. 

Claims made

Maar het niet of te laat melden van schade kan fatale gevolgen hebben, zeker in de ‘claims made’ systematiek. Dat claims made – begrip is van cruciaal belang in de wereld van de aansprakelijkheidsverzekeraars. Dit begrip is de uitkomst van een ontwikkeling die zich de afgelopen decennia heeft afgespeeld en waarbij verzekeraars pogingen ondernamen om uitkering voor eventuele naijlende schades zoveel mogelijk in te perken om zodoende de periode waarin men na oplevering van een werk nog tot uitkering hoefde over te gaan in te korten. Daarvoor was het uitgangspunt dat men schade dekte die was ontstaan tijdens de looptijd van de verzekering, het zogenoemde loss occurence systeem. Dat was overigens weer de opvolger van de act-committed dekking waarbij dekking werd verleend wanneer de schade zijn oorzaak vond in de verzekerde periode.

Uitgangspunt bij claims made is dat de verzekerde tijdens de verzekerde periode aansprakelijk wordt gesteld door de partij die de schade leed. Hierdoor is er geen mogelijkheid om na de looptijd van de verzekering nog te claimen, de zogenoemde uitlooptijd wordt daardoor tot nul teruggebracht. In die onversneden vorm komt dat overigens  zelden voor; doorgaans is er een kleine uitloop in de polis opgenomen.

Het niet of te laat melden van een claim bij een verzekeraar kan inderdaad fataal zijn maar hoeft dat niet. In de polis kan namelijk een bepaling staan dat als de verzekeraar ‘last’ heeft van de late melding, in de zin dat hij daardoor schade lijdt, zijn uitkeringsplicht wordt verminderd met de schade die daarvan het gevolg is. Het loont de moeite daar nauwkeurig naar te kijken.

Het verzekeringsrecht wordt beheerst door het Burgerlijk Wetboek (BW), waar in titel 7.17 de rechtsverhouding tussen verzekeraar en verzekerde is geregeld, maar bovenal door de polisvoorwaarden die op de verzekering van toepassing worden verklaard. Met name die voorwaarden, en eventueel aanvullende clausules en uitsluitingen, vormen een moeilijk toegankelijk geheel. Verzekeraars trachten hun risico te beperken met allerlei clausules als bijvoorbeeld een betonclausule, een damwandenclausule, een in de grond gevormde palenclausule of een coatingclausule maar niet steeds duidelijk is tot hoever dat risico daarmee is ingeperkt. Daarover verschillen verzekeraars en verzekerden regelmatig met elkaar van mening. Het komt dan aan op uitleg van de betreffende bepaling of clausule.

Schade in de vorm van een verstoord totstandkomingsproces

Een andere regelmatig terugkerende discussie bij CAR-verzekeringen is die over het schadebegrip en dan met name de vraag of er een gave zaak tot stand is gekomen die vervolgens beschadigd is geraakt. Deze discussie speelt voornamelijk bij schade in de vorm van een verstoord totstandkomingsproces. Denk aan de in de grond gevormde palen die een insnoering laten zien of de coating die niet hecht of blaasvorming vertoont. Dat zijn lastige discussies waarbij tevens aan de orde kan komen de vraag of de dekking van de verzekering al dan niet beperkt is tot onderdelen van het werk die voltooid zijn en/of de polis mede dekking biedt voor beschadigde bouwstoffen. Ook kan daarbij een rol spelen de vraag waardoor het totstandkomingsproces is verstoord, door een fout van de aannemer of door een van buitenkomende oorzaak.

Wij staan verzekerden (opdrachtgevers, aannemers, architecten en raadgevend ingenieurs) bij in bouw gerelateerde verzekeringsdiscussies. Daarbij kan het gaan om een discussie met de schadebehandelaar of expert over het vaststellen van de schadeomvang, over dekking onder de polis en uitleg van de polisbepalingen en en om (beroeps)aansprakelijkheidskwesties. Mocht het niet mogelijk blijken om in overleg een bevredigende oplossing te bereiken dan gaan wij zo nodig over tot juridische stappen, ofwel via arbitrage ofwel via de burgerlijke rechter.